وقتی که کیس کامپیوتری را باز می کنید بزرگترین بردی که داخل آن می بینید motherboard و آن بردی است که پروسسور و رم روی آن قرار می گیرند همه درایوهای شما اعم از هارد دیسک CD-ROM و فلاپی درایو به وسیله یک کابل به motherboard متصل هستند و اطلاعات درایوها و پروسسور و رم در حال انتقال هستند و این زمانی است که برنامه ای در حال اجرا شدن باشد یا فایلی ذخیره می شود و مانند آن. کارتهای شبکه مودم، صدا و گرافیک به وسیله اسلاتهای motherboard به آن وصل می شوند و زمانی که شما در اینترنت گشت و گذار می کنید یا در حال اجرای یک بازی کامپیوتری هستید یا به یک موسیقی که از کامپیوتر پخش می شود گوش می دهید و می توانید برنامه هایی که در حال اجرا است از مانیتور ببینید به این معنی است که اطلاعات بین این کارتها و motherboard و پروسسور در حال رد و بدل است همچنین مادر برد چند چیپ دارد که به آنها چیپ ست و super I/O controller گویند و این چیپ ها که نقل انتقال اطلاعات بین پروسسور و دیگر اجزا را ممکن می سازند.
مادربورد تخته مدار الکتریکی است که بخشهای گوناگون رایانه مانند واحد پردازنده مرکزی، حافظه دسترسی اتفاقی(RAM) و... بر روی آن سوار میشوند و بلاکهای بسیار کاربردی و مهم دیجیتالی نظیر بایوس (BIOS) قرار گرفتهاند. در کامپیوترهای اپل آن را برد منطقی مینامند.
برد مادر اصلیترین بخش یک رایانه به شمار میرود و کار آن آن کنترل کردن پردازشگر مرکزی و ارتباط دادن آن با قسمتهای دیگر است. خود پردازشگر با هیج کدام از ابزار آلات بیرونی ارتباط مستقیم ندارد و همان طور که از اسمش پیداست تنها یک پردازندهاست. ارتباط پردازشگر با ابزار خارجی (به جز در موارد معدود) توسط BIOS انجام میگیرد و در حقیقت بین پردازشگر و ورودی/خروجیها همواره یک مدار واسط وجود دارد.مادربورد شامل اتصالات بسياري براي تمام بخشها مي باشد. مادربوردها شامل شكاف هاي گسترش مانند ISA، PCI، AGP و سوكتهاي DIMM مي باشند. به علاوه آن شامل اتصالات بيروني براي كارت صداي Onboard شما، درگاههاي موازي و سريال، درگاههاي PS/2 براي موس و صفحه كليد و همچنين اتصالات Firewire و شبكه مي شود. بنابراين مادربورد نقش مهمي در عملكرد PC شما دارد، تمام بخشهايي را كه شما مي خريد به اين بستگي دارند كه مادربورد اتصالات صحيحي كه قابل دسترس و كارآمد مي باشد را داشته باشند. اگر شما Case كامپيوتر خود را باز كنيد، مادربورد يك قطعه صفحه مدار مستطيل شكل و مسطح است كه به نظر مي رسد هر چيزي به يك دليلي به آن متصل شده است. آن شامل بخشهاي كليدي زير مي باشند: يك ريزپردازنده "Socket" كه تعريف مي كند كه مادربورد چه نوع واحد پردازش مركزي را استفاده مي كند. يك Chipset كه سيستم مدار منطقي كامپيوتر را تشكيل مي دهد و معمولا آن از دو قسمت كه پل نام گرفته اند (يك پل شمالي و در مقابل آن پل جنوبي) تشكيل مي شود و CPU را به بقيه سيستم متصل مي كند. يك تراشه سيستم ورودي/ خروجي (BIOS) كه اصلي ترين عملكرد يك كامپيوتر و چگونگي تعمير آن را كنترل مي كند. و يك ساعت بلادرنگ كه تراشه اي است كه با باطري كار مي كند و زمان سيستم و عملكردهاي اصلي ديگر را حفظ مي كند. به علاوه مادربورد شكافها يا قسمتهايي براي الحاق قسمتهاي جانبي گوناگون يا پشتيباني از سيستم/ سخت افزار دارد. در آنجا يك Accelerated Graphics Port وجود دارد كه منحصرا براي كارتهاي ويدئو استفاده مي شود، Integrated Drive Electronics كه هم كنشگرها را براي درايوهاي هاردديسك تهيه مي كند، حافظه يا كارتهاي RAM و PCIكه از ميان ديگر چيزها اتصالات الكترونيكي را براي كارت كپچر ويدئويي و كارتهاي شبكه تامين مي كند. درحال حاضر مهمترین تولیدکننده های مادربورد به قرار زیرند :
- ایسوز (ASUS)
- اماسآی(MSI)
- گیگابایت تکنولوژی (Gigabyte)
- اینتل (Intel)
- سولتک (Soltek)
- ایکسافایکس (XFX)
- فاکسکان (Foxcon)
- ا بیت (Abit)
- سویو (SOYO)
- اپاکس (ٍEpox)
صفيپور، يك فروشنده تجهيزات كامپيوتري ميگويد: هنگام خريد مادربورد بايد به اندازه كيس توجه داشت. چرا كه درحالحاضر كيس در اندازههاي mini ATX، ATX و micro ATX در بازار موجود است و كاربران بايد با توجه به اندازه و نوع كيس، مادربورد را انتخاب كنند.
انطباق مادربورد با پردازندهاي كه قرار است روي آن نصب شود نكته ديگري است كه بايد به آن توجه شود. كاربران بايد بدانند روي مادربورد ميخواهند پردازنده intel يا AMD نصب كنند و يا از كامپيوتر خود انتظار انجام امور محاسباتي را دارند يا كارهاي گرافيكي. به طور كلي پردازندههاي intel براي انجام كارهاي محاسباتي و اداري و پردازندههاي AMD براي انجام امور گرافيكي و بازيهاي رايانهاي مناسب هستند.
نكته سوم اينجا است كه كاربران بايد بدانند چه ميزان حافظه را روي مادربورد نصب ميكنند و مادربورد مورد نظر چند ماژول (سوكت براي جايگذاري رم) دارد. فعالان بازار معتقدند حافظهاي كه همراه يك مادربورد نصب ميشود، بايد حداقل 200 تا 260DDR و حداكثر 400/333 DDR ظرفيت داشته باشد.
آنهـــا همچنين حافظــــه260/333DDR يا1066/800 PCرا به كاربران پيشنهاد ميكنند. بررسي چيپست، نكته ديگري است كه هنگام خريد مادربورد بايد به آن توجه كرد. فاطمي يك فعال در اين زمينه ميگويد: شركتهايي مانند Nvidia، sis، ATi، VIA intel اكثر چيپستهاي موجود در بازار را توليد ميكنند كه چيپستهاي ATi و viA براي انجام امور گرافيكي و چيپستهاي sis، intel و NViDiA براي انجام امور اداري و محاسباتي مناسب هستند.
طبق اعلام فعالان بازار در حال حاضر، مادربوردهاي intel و Ausu جزو پرفروشهاي بازار هستند كه بسته به قابليتهايي دارند، از قيمتهاي مختلفي (بين 75 تا 148هزار تومان) برخوردارند. لاري يك فروشنده مدل P5WD2 از مادربوردهاي Asus را جزو پرفروشهاي بازار معرفي ميكند كه قيمتي حدود 145 تا 150هزار تومان دارد و براي كامپيوترهاي پنتيوم 4 با چيپستهاي پيشرفته كاربرد دارد.
همچنين مدل AMD K8U پرفروشترين مادربوردي است كه براي نسل قديميتر كامپيوترها كاربرد دارد و با قيمت 75هزار تومان به فروش ميرسد. مادربورد intel 3600 كه قابليت پشتيباني CPU3600 را دارد نيز جزو پرفروشهاي بازار است كه مخصوص كامپيوترهاي پيشرفته بوده و با قيمت 180هزار تا 200هزار تومان به فروش ميرسد. فروشندگان همچنين مدل P4 P800S از مادربوردهاي Asus را كه با قيمت 79 تا 80هزار تومان به فروش ميرسد جزو پرفروشهاي بازار دانستند كه براي كامپيوترهاي معمولي كاربرد دارند. به طور كلي قيمت مادربوردهاي Asus در بازار حدود 50 تا 180هزار تومان، نرخ مادربوردهاي GIGABYTE بين 70 تا 200هزار و قيمت مادربوردهاي MSI بين 67 تا 160هزار تومان است كه اين قيمتها نسبت به دو هفته گذشته در حدود 2درصد افزايش يافته است.
